Αυτό το ντοκιμαντέρ δουλεύει και ως τεστ ανακάλυψης του φασίστα. Ο Γιώργος Κεραμιδιώτης δημιούργησε ένα ντοκιμαντέρ που στόχο έχει να αφήσει τα πράγματα να μιλήσουν από μόνα τους. Για να το κάνει αυτό παρακολούθησε ένα από τα καλύτερα μαθήματα που έχει να προσφέρει το τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης.

Το μάθημα Κοινωνικός Αποκλεισμός είναι μια πολύ απλή ιδέα: καλείς τις ομάδες που για οποιονδήποτε λόγο είναι στο περιθώριο ή αποκλεισμένοι και τους δίνεις το βήμα να μιλήσουν οι ίδιοι για τη ζωή τους, την κατάσταση τους, τα αιτήματα και τα θέλω τους.

Από το αμφιθέατρο έχουν περάσει εκπρόσωποι των ανέργων, φυλακισμένων, ΛΟΑΤ, πρώην εξαρτημένων, γονείς καρκινοπαθών, ΑμεΑ και ούτω καθεξής. Στο ντοκιμαντέρ μπορείς να δεις καθημερινούς ανθρώπους να μιλάνε για την εμπειρία τους κι αυτό το κάνει ακόμα πιο αληθινό και με αξία.

Όπως λέει και ο κ. Λαινάς (συντονιστής του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας) ο καλύτερος τρόπος για να απαλείψεις ρατσιστικές ιδέες και συμπεριφορές είναι να δώσεις σε μία απρόσωπη ομάδα (μετανάστες, ομοφυλόφιλοι, εξαρτημένοι) πρόσωπο. Να σταματήσουν να είναι οι πούστηδες και να είναι ο Γιώργος, ο Γιάννης, ο Κώστας κτλ

Αυτό κάνει αυτό το ντοκιμαντέρ και σας το προτείνω τόσο για να έρθετε σε επαφή με διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, όσο και για να δείτε τις καταπληκτικές συζητήσεις που γίνονται μετά από κάθε ομιλία στο αμφιθέατρο.

Είναι φοβερό το πόσο πίσω είναι τα μυαλά των νέων ανθρώπων και το κάνει ακόμα χειρότερο το γεγονός ότι είναι ψυχολόγοι.

ΑΝ λοιπόν στην συζήτηση των φοιτητών με τους μετανάστες αρχίζεις και νιώθεις άβολα και θες να χτυπήσεις το κεφάλι σου στην οθόνη... είσαι σε καλό δρόμο. Αν όμως αρχίζεις και λες μπράβο τα παιδιά καλά τα λένε, συμφωνώ, τότε είσαι οοοολίγον φασιστάκος. 

Το βίντεο που σας έχω είναι από την προβολή στη Λάρισα (μπορεί και να με αναγνωρίσεις στο κοινό!). Στην αρχή υπάρχει μια εισαγωγή του σκηνοθέτη και η ταινία ξεκινάει απο το 4.25

4.25 - 28.10 Επιζώντες της Ψυχιατρικής
28.12 - 42.26 Πρώην Εξαρτημένοι
42.28 - 58.36 Μετανάστες
1.00.10 μέχρι τέλους Συζήτηση με τον Σκηνοθέτη 



Σκέψεις:

• Αυτό που λέει η Μαρία στο 28.00 είναι η ουσία του προβλήματος στο ψυχιατρικό σύστημα. Ποια ψυχιατράρα θα έριχνε τον εγωισμό του για να ακούσει τι έχουν να πουν οι ψυχικά ασθενείς και θα άκουγε το πως θέλουν να διοικήσουν τις δομές που δουλεύουν οι ίδιοι;
• Στο δεύτερο μέρος, των πρώην εξαρτημένων, όλα τα παιδιά που βλέπεται να μιλάνε, τα γνωρίζω και τα βλέπω ανά τακτά διαστήματα, όσο κάνω την εκπαίδευση μου στον τομέα των εξαρτήσεων. Ο ένας είναι πλέον εργαζόμενος στο πρόγραμμα και είναι πρότυπο για τα παιδιά που ξεκινάνε την προσπάθεια τους. Το ζευγάρι είναι ακόμα μαζί και παλεύουν για μια καλύτερη ζωή. Το άλλο παλικάρι συνεχίζει τη ζωή του, με ταπεινότητα που μερικές φορές με έχει μπερδέψει...
• Αν και οι κοπέλες στο μεταναστευτικό βγάζουν μικροψυχία και μικροαστισμό, το παλικάρι στο 52.07 είναι περισσότερο για σφαλιάρες. 
• Μία inside πληροφορία (δεν βάζω και το χέρι μου στη φωτιά) λέει ότι όταν η μάνα μίας από τις κοπέλες είδε το ντοκιμαντέρ την έκραξε και την έστειλε σε δομή να "τριφτεί" και να προσφέρει. Μακάρι να είναι αλήθεια και το κορίτσι να έχει βγάλει το κεφάλι από τον κώλο της (που λένε και οι φίλοι μας οι Άγγλοι).
• Τελικά είσαι φασιστάκος;

Σάββατο και Κυριακή βρεθήκαμε στο φεστιβάλ μουσικών ντοκιμαντέρ In Edit. Το In Edit, χρόνια τώρα, προσφέρει τη φανταστική εμπειρία του να βλέπεις θρύλους της μουσικής σε καταπληκτικά ντοκιμαντέρ και σε αίθουσες που αναδεικνύουν αυτό που τους έκανε να ξεχωρίσουν: τον ήχο.

Στο φετινό πρόγραμμα ξεχώρισα δύο ταινίες που με τράβηξαν περισσότερο. Το ένα ήταν ένα ντοκιμαντέρ για τον Βασιλιά του σκληρού ήχου, τον πατέρα του metal και του thrash ιδιαίτερα, του Lemmy Kilmister των Motorhead.

To άλλο πήρε το όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ φέτος και είναι η ιστορία της Amy Winehouse. Αυτά τα δύο ντοκιμαντέρ για δύο προσωπικότητες που μοιάζουν ελάχιστα, με έκαναν να σκέφτομαι το ίδιο πράγμα...

Ας ξεκινήσουμε με τον Lemmy. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί τον Lemmy μερικά χρόνια πριν τον θάνατο του και μας δείχνει την καθημερινή ζωή του. Με εμφανίσεις παλιών φίλων και γνώριμων του μαθαίνουμε για την πορεία του, το πως έφτασε να είναι αυτός που είναι σήμερα, αλλά και βασικότερα τι πρεσβεύει.

Ο Lemmy σήκωσε όλο το ντοκιμαντέρ μόνος του. Με την προσωπικότητα του, το χιούμορ του, τα τόσα χρόνια εμπειρίας του. Μίλησε για όσα έχει ζήσει, τα πάθη του, τα ναρκωτικά και το αλκοόλ, το Rock n' Roll.

Καταχρήσεις κάθε είδους, πολλά χρήματα, αλλά ταυτοχρόνως ανθρωπιά. Ο Lemmy ποτέ δεν άφησε το σταριλίκι να μπει στην καθημερινότητα του. Μέχρι και το τέλος της ζωής του έμενε σε διαμερισματάκι που το κρατούσε γιατί ήταν κοντά στο αγαπημένο του μπαράκι.

Όταν δεν ήταν σε τουρ, πήγαινε εκεί κάθε μέρα, έπαιρνε Jack Cola και έπαιζε κουλοχέρι εθισμένα, μετά ο καθένας μπορούσε να του μιλήσει και να βγάλει μια φωτογραφία.

Από την άλλη έχουμε την Amy. Η φιγούρα της Amy μου ήταν γνωστή μέσα από τα πιο γνωστά της τραγούδια και την άθλια κατάσταση που είχε τα τελευταία χρόνια. Το ντοκιμαντέρ μου άλλαξε την άποψη που είχα για αυτήν.

Η Amy ήταν μια ευαίσθητη κοπέλα. Το ταλέντο της ήταν απερίγραπτο, η φωνή της από αυτές που βγαίνουν μία κάθε 100 χρόνια. Αλλά ποτέ δεν ήταν αυτό που τραβούσε τον κόσμο. Ήταν το attitude. H μαγκιά και η αλήθεια που έβγαζε στη μουσική της.

Το ντοκιμαντέρ μας το δείχνει πάρα πολύ ωραία αυτό. Καθώς βλέπαμε τα footage από τη ζωή της και ακούγαμε ιστορίες για αυτήν, τους γκόμενους της και τον πατέρα της, καπάκι άκουγες και ένα τραγούδι, διάβαζες τους στίχους στην οθόνη και όλα αποκτούσαν νόημα. Οι στίχοι της είχαν κάτι βαθιά αυτοβιογραφικό. Τόσο βαθιά που στο τέλος το πλήρωσε...

Η Amy από την αρχή ήξερε τι θεωρούσε επιτυχία. Να μπορεί να τραγουδάει ό,τι ήθελε και να γράφει όταν ήθελε και ό,τι ήθελε. Μπορούσε να το κάνει όσο η μουσική της παρέμενε μη εμπορική. Όταν ήρθε η επιτυχία, όλος ο κύκλος της ήθελε να πάρει ένα κομμάτι της πίτας και από τον προσωπικό κύκλο της μέχρι την εταιρεία όλοι της ζητούσαν όλο και περισσότερα όλο και πιο πολύ να λέει ξανά και ξανά τα κομμάτια που έγραψε όταν πονούσε...

Η Amy είχε μαγκιά και αλήθεια. Έβγαζε καταπληκτική μουσική γιατί συνδύαζε τη φωνή της με στίχους που ένιωθε στο πετσί της. Το προσωπικό της εκτόπισμα όμως είχε σοβαρό πρόβλημα. Το ποια ήταν και το πόσο ευτυχισμένη ήταν, ήταν πάντα συνυφασμένο με τους γύρω της. Τον μπαμπά της και τον γκόμενο της.

Η ταινία μπορεί να μας προσφέρει εύκολα και στο πιάτο την οιδιποδειακή/φροϊδική εξήγηση του ποιος φταίει, αλλά τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα από τα daddy's issues.

Η Amy έμεινε χωρίς κοινωνικό κεφάλαιο πολύ γρήγορα στη ζωή της. Το πρόβλημα δεν ήταν η διασημότητα και η διαχείρισή της. Το θέμα είναι να να έχεις έναν άνθρωπο δίπλα σου να σου πει ότι κάνεις λάθος. Να σου φερθεί σαν Amy και όχι σαν Winehouse. Σαν άνθρωπο και όχι σαν την κότα με τα χρυσά αυγά.

Επιστρέφω στον Lemmy. Καταχρήσεις επί καταχρήσεων. Ναρκωτικά όλων των ειδών (με την εξαίρεση της ηρωίνης όπως ο ίδιος δηλώνει επίμονα) με ποσότητες αλκοόλ και χαπιών που η Amy δεν μπορούσε ούτε να φανταστεί και όμως όλοι είχαν να το λένε ότι ποτέ δεν τον επηρέασε στη δουλειά του. Πάνω στη σκηνή, μπροστά στο κοινό.    

Όσο κι αν το σκέφτομαι μπορώ μόνο μια διαφορά να βρω σε αυτούς τους δύο που να εξηγεί την διαφορετική πορεία τους: Προσωπικότητα.

Ο Lemmy όριζε με το ποιος ήταν ο ίδιος τους γύρω του, τη μουσική του και τα συγκροτήματά του. Η Amy οριζόταν από άλλους. Σε μια σειρά, η πρωταγωνίστρια είχε πει αυτή τη φράση:

Υπάρχω αν δεν με βλέπεις;

Αυτό ακριβώς νομίζω οτι περιγράφει και την Amy.

Αυτά τα λίγα. Σας προσκαλώ να δείτε αυτά τα 2 ντοκιμαντέρ και να μου πείτε αν νιώσατε κι εσείς τα ίδια με μένα. Τον Lemmy τον παραδέχτηκα ακόμα πιο πολύ και γέλασα με την ψυχή μου, με την Amy άλλαξε άρδην η ιδέα που είχα γι' αυτήν στο καλύτερο και πραγματικά λυπήθηκα που αυτή η γυναίκα δεν μπορεί να γράφει μουσική πλέον.